Ostatnia aktualizacja 21/11/25
Każdy rodzic zna ten moment – dziecko odpakowuje prezent, cieszy się, śmieje i emanuje szczęściem. Wtedy czujesz w sobie ciepło, wzruszenie, dumę. Cieszysz się równie mocno, co dziecko, które właśnie dostało prezent. Dlaczego dawanie prezentów dzieciom sprawia nam tak ogromną radość? Co tak naprawdę dzieje się w naszej psychice? I jak obdarowywać dzieci mądrze?
Dlaczego lubimy dawać prezenty dzieciom?
Przyjemność bycia dobrym
Kiedy dajemy komuś prezent, aktywują się w naszym mózgu ośrodki odpowiedzialne za przyjemność, więź społeczną i poczucie sensu. Niektórzy nazywają to warm glow of giving – ciepłym blaskiem dawania.
Inaczej mówiąc – kiedy dajemy prezent naszemu dziecku, nasz mózg wysyła nam sygnał , że dobrze zrobiłeś, jesteś dobrym rodzicem. To sprawia, że chcemy robić to ponownie – i nie ma nic dziwnego w tym, jak rodzice mówią, że najbardziej cieszy ich szczęście ich dziecka.
Dawanie – sposób budowania więzi
W psychologii funkcjonuje pojęcie języków miłości. Jednym z nich jest właśnie dawanie – jako symbol pamięci i troski. To silny filar więzi rodzinnej – zwłaszcza wtedy, gdy prezent odpowiada na realne potrzeby, zainteresowania czy talenty dziecka, a nie jest przypadkowym gadżetem.
Czy dzieci mają naturalną skłonność do dawania?
Nawet maluchy potrafią czerpać radość z dzielenia się. W jednym z klasycznych eksperymentów dzieci były bardziej szczęśliwe, gdy mogły oddać komuś część przekąsek, niż wtedy, gdy dostawały więcej dla siebie.
To, co robimy jako dorośli – dawanie, dzielenie się, ale też uczenie dziecka empatii – wzmacnia w nim zachowania prospołeczne i buduje zdrową samoocenę.
Co prezenty dają dzieciom?
Prezenty jako komunikat
Kiedy prezent jest przemyślany, dobrany do wieku, zainteresowań i wrażliwości dziecka, staje się bardzo silnym komunikatem emocjonalnym. Buduje on poczucie bezpieczeństwa, poczucie wartości i relację, którą odczuwa dziecko.
Rozwój zainteresowań i talentów
Dobrze dobrany prezent może otworzyć dziecku drzwi do nowego świata pasji. Dzieci uczą się przez działanie – dlatego prezenty, które dają możliwość ruchu, twórczości, eksperymentowania czy konstruowania, mogą wspierać rozwój motoryczny, poznawczy, twórczy i społeczny. To, co dziecko dostanie do rąk, stanie się narzędziem jego rozwoju.
Przedmiot czy doświadczenie?
Rodzice często zastanawiają się, czy lepiej sprezentować przedmiot, czy zorganizować wspólny czas. Zasadniczo dzieci mniejsze będą częściej cieszyć się z otrzymanych przedmiotów, a starsze docenią spędzony z nimi czas. Prawda jest taka, że najlepiej zrobić jedno i drugie, oraz pomyśleć co samemu na miejscu dziecka chcielibyśmy czuć.
Wdzięczności i empatia
Dając dziecku prezenty i pokazując mu, czym jest wdzięczność, uczymy je doceniać i widzieć na przykład: że ktoś się starał, że trzeba uszanować gest i włożoną w prezent pracę, uważności na emocje i wrażliwość innych, oraz chęci do dzielenia się. Wdzięczność to jedna z kluczowych kompetencji emocjonalnych – wspiera odporność psychiczną, empatię i zdolność budowania bliskich relacji.
Kiedy prezenty zaczynają szkodzić?
Więcej znaczy gorzej
Nadmiar prezentów może:
- zmniejszać kreatywność dziecka,
- skracać zainteresowanie jedną rzeczą,
- prowadzić do przebodźcowania,
- utrudniać koncentrację dziecka,
- osłabiać wartość aktu dawania prezentów.
Gdy dziecko dostaje zbyt wiele prezentów, zaczyna traktować je jako oczywistość. Radość z kolejnego przedmiotu spada i dziecko hoduje w sobie efekt nadmiaru wyboru.
Nagroda i kara
Niektórzy rodzice często stosują podarunki w ramach nagrody, lub karzą ich brakiem, co może bardzo mocno negatywnie zaburzać psychikę dziecka na późniejszych etapach rozwoju. Prezenty używane jako nagroda za bycie grzecznym, na poprawę humoru, za odkupienie jakiegoś niespełnionego zobowiązania – dziecko może zacząć wtedy działać w celu usilnego zdobycia nagrody, lub może tracić motywację i samodzielność.
Jak rozmawiać z dzieckiem o prezentach?
Kiedy dziecko nie cieszy się z prezentu
To bardzo trudna, ale całkiem normalna reakcja u małych dzieci. Wywołuje mocne negatywne emocje u rodziców i stawia w bardzo niekomfortowej sytuacji. Natomiast, zamiast karcić, lepiej wywiązać rozmowę i zrozumieć zachowanie, dać dziecku się uspokoić – budowanie niezdrowej presji i wyrzutów sumienia stworzy dziecku niezdrowy obraz rodzica.
Szczerość
Warto dać dziecku przestrzeń do swobodnej reakcji – nie wpajać wymuszonej wdzięczności. Niech samo nauczy się doceniania gestu, intencji i włożonej w podarunek pracy lub czasu.
Modelowanie postaw
Jeśli chcemy, by dziecko było wrażliwe, empatyczne i wdzięczne, musimy najpierw być tacy sami i pokazywać właściwe reakcje. W końcu dzieci chłoną nasze zachowania jak gąbka.
Podsumowanie
Dawanie prezentów dzieciom to piękny, naturalny element rodzicielstwa. Cieszy nas, bo wzmacnia więź i daje poczucie szczęścia. Cieszy dzieci, bo daje im uwagę, rozwój i radość odkrywania świata. Najważniejsze jest to, by zachować zdrową relację z prezentami i ich dawaniem. Niech będą przedłużeniem rodzicielskiej relacji – a nie jej zastępstwem.
Bibliografia
Psychology Today – To Raise Empathetic Children, Lead by Example
APA – What happens in your brain when you give a gift?
Association for Psychological Science – Giving Brings Its Own Rewards
Psychologiadziecka.org – Jak uczyć dzieci wdzięczności?