Jak malować farbami akrylowymi? Poradnik dla początkujących

Farby akrylowe, ze względu na swoje właściwości, są uznawane za jedne z najlepszych farb dla początkujących. Ich największą zaletą jest wszechstronność – są stosunkowo uniwersalne, łatwe w użyciu i pozwalają na pracę zarówno na płótnie, jak i na papierze.Jak malować farbami akrylowymi na płótnie i na papierze? Oto kilka najważniejszych informacji, które warto poznać przed rozpoczęciem przygody z malowaniem.

Czym są farby akrylowe?

Farby akrylowe to jedne z najpopularniejszych farb wybieranych przez osoby rozpoczynające swoją przygodę z malarstwem i malowaniem na płótnie. W praktyce są to wodne emulsje żywic syntetycznych połączone z pigmentami.
Z punktu widzenia początkujących mają kilka niewątpliwych zalet. Przede wszystkim szybko schną, a jednocześnie umożliwiają łatwe nanoszenie poprawek. Dodatkowo można je rozcieńczać wodą, dzięki czemu są wygodne i przyjazne w użytkowaniu.
Szerzej na temat farb akrylowych pisaliśmy w artykule: Jak wybrać farby akrylowe? 
W tym poradniku skupimy się natomiast na tym, jak w praktyce wykorzystywać farby akrylowe i jak rozpocząć swoją przygodę z malarstwem.

Jak malować farbami akrylowymi krok po kroku?

Farby akrylowe są jednym z najlepszych wyborów dla osób rozpoczynających przygodę z malarstwem. Nauka malowania akrylami jest znacznie łatwiejsza niż w przypadku farb olejnych, które wymagają bardziej zaawansowanej wiedzy, między innymi dotyczącej mieszania składników i stosowania rozpuszczalników.
W przypadku akryli takiego problemu nie ma. Są to farby wodorozcieńczalne, które można rozcieńczać zwykłą wodą. Nie oznacza to jednak, że nie wymagają odpowiedniej techniki. Warto poznać podstawowe zasady pracy z akrylami, szczególnie jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z malarstwem.

Podłoże pod farby akrylowe

Niewątpliwą zaletą farb akrylowych jest możliwość malowania na różnych powierzchniach. Doskonale sprawdzają się na płótnie, drewnie, tekturze, papierze, a nawet płytach MDF.
Niezależnie od wybranego podłoża warto pamiętać o jego wcześniejszym zagruntowaniu. Specjalny grunt zmniejsza chłonność powierzchni, wyrównuje jej strukturę, maskuje drobne niedoskonałości i sprawia, że farba lepiej przylega do podłoża. Dzięki temu gotowa praca będzie bardziej trwała i estetyczna.

Farby akrylowe – jakie pędzle?

Kolejnym ważnym krokiem jest wybór odpowiednich narzędzi. Do malowania akrylami najlepiej sprawdzają się sprężyste pędzle wykonane z włosia syntetycznego lub nylonowego. Umożliwiają one równomierne rozprowadzanie farby i zachowują swój kształt nawet przy intensywnym użytkowaniu.
Przydatna będzie również paleta do mieszania kolorów. Dzięki niej możesz łączyć farby w różnych proporcjach i tworzyć własne odcienie, idealnie dopasowane do malowanej kompozycji.

Zacznij od szkicu

Przed nałożeniem pierwszej warstwy farby warto wykonać wstępny szkic kompozycji. Pozwoli on określić rozmieszczenie najważniejszych elementów obrazu i uniknąć późniejszych poprawek.
Na podstawie szkicu możesz stworzyć tzw. podmalówkę, czyli cienką warstwę farby stanowiącą bazę dla całego obrazu. Na tym etapie zaznacza się ogólne kształty, proporcje oraz rozmieszczenie świateł i cieni. Czytaj więcej: Szkicowanie – dlaczego warto i jak szkicować? Podstawowe zasady

Nakładaj cienkie warstwy

Malowanie akrylami polega na stopniowym budowaniu obrazu za pomocą kolejnych warstw. Każdą nową warstwę warto nakładać dopiero po wyschnięciu poprzedniej. Dzięki temu kolory pozostaną czyste, a obraz zachowa odpowiednią głębię.
Należy również uważać na nadmierne rozcieńczanie farby. Choć akryle są wodorozcieńczalne, dodanie zbyt dużej ilości wody może osłabić spoiwo polimerowe. W efekcie kolory mogą stać się matowe, a warstwa farby mniej trwała. Jeśli chcesz zmienić konsystencję farby, lepszym rozwiązaniem będzie zastosowanie specjalnych mediów i żeli akrylowych.

Buduj światło, cienie i detale

Gdy podstawowa kompozycja jest już gotowa, możesz przejść do modelowania formy za pomocą światła i cienia. To właśnie na tym etapie obraz zaczyna nabierać głębi i realizmu.
Podczas cieniowania warto unikać automatycznego dodawania czerni. Znacznie lepsze efekty daje mieszanie koloru z niewielką ilością ciemniejszego koloru dopełniającego. Pozwala to uzyskać bardziej naturalne i harmonijne przejścia tonalne.
Na końcu skup się na detalach. Cienkie pędzle retuszerskie umożliwiają malowanie precyzyjnych linii, drobnych elementów oraz subtelnych wykończeń, które nadają pracy ostateczny charakter.

Zabezpiecz gotowy obraz

Praca nad obrazem nie kończy się wraz z ukończeniem kompozycji. Aby zachować jego trwałość na długie lata, warto odpowiednio go zabezpieczyć.
Zabezpieczenie wykonuje się dopiero po całkowitym wyschnięciu obrazu, najlepiej po kilku dniach od zakończenia malowania. W pierwszej kolejności można nałożyć warstwę izolacyjną z medium akrylowego, która ułatwi późniejsze czyszczenie powierzchni.
Następnie warto zastosować końcowy werniks akrylowy – matowy, satynowy lub błyszczący. Można go nakładać przy użyciu miękkiego pędzla lub w formie sprayu. Werniks chroni obraz przed promieniowaniem UV, kurzem i wilgocią, a dodatkowo ujednolica wygląd całej powierzchni malarskiej.

Jak malować farbami akrylowymi na papierze?

Powyższy poradnik dotyczył przede wszystkim malowania farbami akrylowymi na płótnie. Co jednak zrobić, jeśli jako podłoże wybierzesz papier? To również jest możliwe. Farby akrylowe dobrze sprawdzają się na papierze, pod warunkiem że wybierzesz odpowiedni rodzaj podłoża o gramaturze wynoszącej co najmniej 300 g/m².

Jaki papier wybrać do malowania akrylami?

Do malowania akrylami nie nadaje się zwykły papier do drukarki czy szkicowania. Warto sięgnąć po specjalistyczne podłoża dostępne w sklepach plastycznych.
Najczęściej polecanym rozwiązaniem jest papier akwarelowy lub papier typu Mixed Media. Charakteryzują się one większą grubością oraz odpowiednią fakturą, która przypomina powierzchnię płótna. Dzięki temu lepiej znoszą kontakt z wilgocią i pozwalają na komfortową pracę z farbami akrylowymi.

Jak zapobiec falowaniu papieru?

Jednym z największych wyzwań podczas malowania akrylami na papierze jest wilgoć, która może powodować falowanie i odkształcanie się kartki. Na szczęście można temu łatwo zapobiec.

Maluj w bloku malarskim
Bloki przeznaczone do malarstwa często mają solidnie sklejone krawędzie. Jeśli nie oderwiesz kartki przed rozpoczęciem pracy, pozostanie ona napięta na brzegach, co znacząco ograniczy jej falowanie i przesuwanie się podczas malowania.

Zabezpiecz krawędzie taśmą malarską
Jeżeli pracujesz na pojedynczym arkuszu papieru, przyklej jego brzegi do sztywnej podkładki lub deski za pomocą taśmy malarskiej. Dzięki temu papier pozostanie płaski nawet podczas nakładania kolejnych warstw farby. Dodatkową zaletą tego rozwiązania jest estetyczna, równa biała ramka, która pozostanie wokół obrazu po usunięciu taśmy.

O czym warto jeszcze pamiętać?

Pozostałe etapy malowania akrylami na papierze są bardzo podobne do pracy na płótnie. Kluczowe znaczenie ma jednak kontrolowanie ilości używanej wody. Choć papier przeznaczony do akryli jest znacznie bardziej wytrzymały niż zwykłe kartki, zbyt duża ilość wilgoci może prowadzić do jego odkształcania.
Dlatego staraj się nakładać farbę cienkimi warstwami i unikać nadmiernego rozcieńczania jej wodą. Dzięki temu papier zachowa swoją strukturę, a gotowa praca będzie prezentowała się estetycznie i profesjonalnie.

Jak malować tło farbami akrylowymi?

Malowanie tła to jeden z pierwszych etapów pracy nad obrazem, wykonywany zwykle zaraz po przygotowaniu szkicu. Tło pełni rolę podmalówki – zakrywa biel podłoża, wyznacza ogólną kolorystykę kompozycji oraz pomaga zaznaczyć najważniejsze światła i cienie.
Do malowania dużych powierzchni najlepiej sprawdzają się szerokie, płaskie pędzle z włosia syntetycznego. Aby uzyskać bardziej naturalny efekt, warto przygotować na palecie co najmniej dwa odcienie tego samego koloru i stosować je naprzemiennie.
Najpopularniejsze sposoby malowania tła to:

• Gradient – pozwala uzyskać płynne przejścia między kolorami. Ze względu na szybkie schnięcie akryli warto korzystać z retardera lub budować efekt stopniowo za pomocą cienkich warstw farby.
• Suchy pędzel – technika polegająca na nakładaniu niewielkiej ilości farby suchym pędzlem. Dzięki temu tło zyskuje ciekawą fakturę, głębię i bardziej malarski charakter.
• Gąbka lub blending – umożliwia równomierne rozprowadzanie farby i łagodne łączenie kolorów bez widocznych śladów pędzla. To prosty sposób na uzyskanie miękkiego i jednolitego tła.