Farby akwarelowe dla początkujących – jakie akwarele wybrać?

Wybór pierwszych farb akwarelowych ma duże znaczenie, szczególnie jeśli dopiero rozpoczynasz swoją przygodę z malowaniem. Odpowiednio dobrany zestaw ułatwia naukę, pozwala uzyskać czyste, transparentne kolory i lepiej poznać możliwości tej wyjątkowej techniki. W tym poradniku wyjaśniamy, czym są farby akwarelowe, czym różnią się farby w tubkach od tych w kostkach oraz jakie akwarele dla początkujących warto wybrać na dobry początek.

Co to są farby akwarelowe?

Większość osób rozpoczynających przygodę z malowaniem obrazów sięga właśnie po farby akwarelowe. Są świetnym wyborem dla początkujących — dają duże możliwości twórczej ekspresji, a jednocześnie są stosunkowo łatwe w użyciu. W przeciwieństwie do farb olejnych nie wymagają skomplikowanych rozcieńczalników.
Akwarele to farby wodne składające się m.in. z pigmentów oraz środka wiążącego. Ich charakterystyczną cechą jest to, że są rozcieńczane wodą, dzięki czemu umożliwiają uzyskanie subtelnych efektów, takich jak transparentne warstwy nakładane jedna na drugą.
W klasycznych akwarelach nie ma białej farby — efekt bieli uzyskujemy dzięki maksymalnemu rozcieńczeniu farby lub pozostawieniu niezamalowanych fragmentów papieru. Akwarele szybko schną, co pozwala sprawnie nakładać kolejne warstwy podczas pracy.

Jakie akwarele wybrać dla początkujących?

W przypadku farb akwarelowych mamy dwie możliwe opcje. Akwarele występują w dwóch odmianach: jako farby akwarelowe w tubkach oraz farby w kostkach (suchych półkostkach). Jako osoba początkująca możesz wybrać zarówno jedną, jak i drugą opcję — różnica polega głównie na wygodzie użytkowania.

Farby akwarelowe w tubkach

Akwarele w tubkach cechują się stosunkowo płynną konsystencją. Ich zaletą jest to, że można łatwo wycisnąć odrobinę farby dokładnie w takiej ilości, jakiej potrzebujesz. Tego typu farby doskonale sprawdzają się przy malowaniu większych powierzchni oraz tła, a także wtedy, gdy chcesz mieszać farby na palecie. Zazwyczaj sprzedawane są w małych tubkach po 5 lub 15 ml.
Minusem jest to, że są mniej poręczne, jeśli wybierasz się na przykład na malowanie w plenerze. Trzeba też pamiętać, aby dokładnie je zakręcać, żeby farba nie wyschła.

Farby akwarelowe w kostkach (suchych półkostkach)

Akwarele w kostkach wyglądają jak suche, sprasowane tabletki umieszczone w plastikowych pojemniczkach. W odróżnieniu od farb w tubkach nie są gotowe do użycia od razu — trzeba je najpierw zwilżyć wodą, aby mogły oddać pigment. W jednej kostce znajduje się ok. 1,5 ml farby.
Akwarele w kostkach doskonale sprawdzają się, gdy wybieramy się w plener lub chcemy zabrać je w dłuższą podróż. Są zdecydowanie lepsze, gdy pracujemy na mniejszych formatach, szkicach oraz w sytuacjach, gdy zależy nam na malowaniu detali.

Klasy farb akwarelowych – szkolne, studenckie i profesjonalne

Znacznie ważniejszy od wyboru formy farb (kostki czy tubki) jest wybór ich jakości. To właśnie od klasy farb zależą intensywność kolorów, łatwość pracy, trwałość obrazu oraz efekty, jakie uda Ci się uzyskać.
Producenci najczęściej dzielą farby akwarelowe na trzy klasy: szkolne, studenckie i profesjonalne (artystyczne). Różnią się one przede wszystkim zawartością pigmentu, jakością użytych składników oraz ceną.
Podsumowując – im wyższa klasa farb, tym większa zawartość pigmentu, lepsza światłotrwałość, bogatsza paleta kolorów i wyższa cena.

Farby akwarelowe szkolne

Jak sama nazwa wskazuje, farby szkolne przeznaczone są przede wszystkim dla dzieci oraz do prostych prac plastycznych. Zawierają stosunkowo niewiele pigmentu, a więcej wypełniaczy, przez co kolory są mniej intensywne, bardziej matowe i słabiej się ze sobą mieszają.
Najczęściej sprzedawane są w postaci suchych kostek umieszczonych w plastikowych opakowaniach i oferują ograniczoną paletę barw. Do nauki podstaw malowania przez dzieci sprawdzą się dobrze, jednak nie są najlepszym wyborem dla osób, które chcą na poważnie rozpocząć przygodę z akwarelami.

Farby akwarelowe studenckie

Farby studenckie (często oznaczane jako Studio lub Academic) stanowią kompromis między ceną a jakością. Zawierają znacznie więcej pigmentu niż farby szkolne, choć nadal wykorzystują tańsze składniki niż farby profesjonalne. Dzięki temu oferują bardzo dobry stosunek jakości do ceny.
To właśnie farby studenckie są najczęściej polecane osobom początkującym. Pozwalają uzyskać ładne, czyste kolory, dobrze się mieszają i umożliwiają naukę wszystkich podstawowych technik malowania akwarelami. Można je kupić zarówno w gotowych zestawach, jak i jako pojedyncze kolory.

Farby akwarelowe profesjonalne (artystyczne)

Farby profesjonalne to najwyższa klasa akwareli. Charakteryzują się bardzo wysoką zawartością wysokiej jakości pigmentów oraz minimalną ilością wypełniaczy. Dzięki temu kolory są wyjątkowo intensywne, czyste i zachowują doskonałą transparentność.
Większość profesjonalnych akwareli wyróżnia się również wysoką światłotrwałością, co oznacza, że obrazy przez wiele lat nie blakną pod wpływem światła. Dodatkową zaletą jest bardzo szeroka paleta barw oraz możliwość kupowania pojedynczych kolorów.
Jedyną wadą farb profesjonalnych jest ich wyższa cena. Warto sięgnąć po nie wtedy, gdy opanujesz już podstawy malowania akwarelami lub tworzysz prace, które mają służyć przez wiele lat, np. obrazy przeznaczone do oprawienia i powieszenia na ścianie.

Farby akwarelowe – co wybrać na początek? (tubki czy kostki, jaka klasa)

Zarówno farby w tubkach, jak i w kostkach są dobre dla początkujących. Jeżeli Twoim priorytetem jest wygoda i zaczynasz od niższych formatów, to lepszym wyborem będzie zestaw farb w kostkach. Na początek w zupełności wystarczy podstawowy zestaw 12 kolorów, dzięki któremu wykonasz większość prac artystycznych.
W przypadku akwareli istotna jest jakość farb, bo to od niej zależy intensywność i trwałość pigmentu. Z tego względu najlepiej unikać farb akwarelowych szkolnych. Celujemy w farby o dobrej jakości pigmentu — takie znajdziemy w zestawach farb studenckich lub artystycznych.

Przechowywanie farb akwarelowych – jak o nie dbać?

Akwarele są wyjątkowo łatwe w przechowywaniu, trzeba tylko pamiętać o kilku zasadach. Farby w kostkach po malowaniu zostaw na chwilę otwarte, aby dobrze przeschły – zamknięcie wilgotnych może sprzyjać pleśni, zwłaszcza jeśli zawierają miód. Gdy wyschną, zamknij pudełko i trzymaj je w suchym miejscu. Takie akwarele praktycznie się nie psują i mogą służyć przez wiele lat – wystarczy odrobina wody, by znów były gotowe do pracy.

W przypadku tubek najważniejsze jest dokładne zakręcanie, by farba nie wysychała. Warto przecierać gwint przed zamknięciem, dzięki czemu zakrętka nie przyklei się do tubki. Tubki przechowuj w chłodnym, zacienionym miejscu, z dala od wysokich i bardzo niskich temperatur. Jeśli farba zgęstnieje lub zaschnie, nic straconego – suchą akwarelę można łatwo reaktywować wodą i używać jej jak farby w kostce. To jedna z największych zalet tej techniki.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze farb akwarelowych?

Wybierając pierwsze farby akwarelowe, nie warto kierować się wyłącznie ceną. Dużo większe znaczenie mają jakość pigmentu, wygoda pracy i możliwość rozwijania swoich umiejętności. Poniższa tabela pomoże Ci szybko ocenić, na co zwrócić uwagę przed zakupem.

Na co zwrócić uwagę?	Dlaczego to ważne?
Jakość pigmentu	Im więcej pigmentu, tym kolory są bardziej intensywne, czyste i łatwiejsze do mieszania. Dla początkujących najlepiej sprawdzą się farby studenckie.
Światłotrwałość	Dobrej jakości pigmenty wolniej blakną pod wpływem światła, dzięki czemu prace zachowują swoje kolory przez długi czas.
Liczba kolorów	Na początek wystarczy zestaw 12 podstawowych kolorów. Pozwoli nauczyć się mieszania barw i stworzyć wiele ciekawych prac.
Forma farb	Kostki są wygodne i wydajne, dlatego poleca się je początkującym. Tubki sprawdzą się przy większych obrazach i intensywniejszym malowaniu.
Cena	Lepiej wybrać mniejszy zestaw dobrej jakości niż duży komplet słabo napigmentowanych farb.
Możliwość dokupienia kolorów	Uzupełnianie pojedynczych barw jest bardziej ekonomiczne niż kupowanie nowego zestawu po zużyciu najczęściej używanych kolorów.